Jacopo da Sansovino

(Florence 1486- Venetië 1570)

De bekende Italiaanse architect en beeldhouwer Jacopo da Sansovino was geboren met de naam Jacopo d’Antonio Tatti. Tijdens zijn leertijd nam hij de naam aan van zijn leermeester, de Florentijnse beeldhouwer Andrea Sansovino. In 1505 trok hij met zijn leraar naar Rome. Nadat hij in Florence en Rome had gewerkt ontvluchtte hij Rome in 1527. Troepen van Karel V plunderden toen de stad. Hij vertrok naar Venetië waar hij snel een zeer invloedrijke kunstenaar werd. Hij raakte daar bevriend met Titiaan en Aretino (ook uit Rome gevlucht). Het drietal vormde een zeer invloedrijk gezelschap.

Op het gebied van de beeldhouwkunst had Sansovino al voor zijn komst naar de Dogenstad erkenning verworven. In Venetië maakte hij zich vooral waar als architect. Door Sansovino’s komst vond Venetië aansluiting met de actuele Romeinse stromingen, zowel op het gebied van de architectuur als de beeldhouwkunst. Hij werd de stadsarchitect van Venetië. Hij bouwde er onder andere het Palazzo Corner del la Ca Granda, de Biblioteca Marciana, de Zecca, en de Logetta. Veel plastiek uit zijn atelier werd in het kader van de architectuur gecreëerd. Tot zijn beroemdste beelden behoren Mars en Neptunus aan de trap van het Dogenpaleis.

Sala Di Lettura, Built in 1537-88
Sansovino, Jacopo
Buy this Giclee Print at AllPosters.com

Bibliotheek van San Marco 1537- 1554

In 1529 besloot de Serenissma tot herinrichting van het Piazza San Marco en het Piazetta voor Palazzo Ducale. Sansovino kreeg de opdracht een geheel te ontwerpen. De bibliotheek was daar onderdeel van. Het bouwwerk tegenover het imposante Dogenpaleis was het eerste gebouw in Venetië in de stijl van de hoge renaissance. Het was ook het eerste gebouw in de dogenstad waarin de Dorische en Ionische orde op de juiste wijze was aangewend.

Ondanks het feit dat het Dogenpaleis in een gotische stijl is gebouwd en de Libreria in de Renaissancische stijl van Rome vormen ze geen schril contrast. Sansovino heeft dat vooral voorkomen door de bibliotheek eveneens te voorzien van twee lagen boven elkaar geplaatste arcaden. Dankzij de lagere hoogte van het renaissancistische gebouw blijft het Dogenpaleis, het voormalige centrum van de politieke macht, domineren. Sansovino heeft het hoogteverschil gecompenseerd door een rijk versierd hoofdgestel met daarop een met beelden bekroonde balustrade.

Sansovino heeft het gebouw rijkelijk gedecoreerd met plastieken. Het gewelf van het trappenhuis is versierd met fresco’s en verguld stucwerk. In het vergulde plafond van de bibliotheekzaal zijn schilderijen met allegorische voorstellingen van kunsten en deugden ondergebracht. De schilderijen zijn in 1556-57 ontstaan naar aanleiding van een prijsvraag. Sansovino en Titiaan waren de juryvoorzitters, Paolo Veronese de winnaar van de eerste prijs. Let ook op Titiaans Sapientia (wijsheid) in het voorvertrek.

Het gebouw heeft niet alleen voor het herbergen van manuscripten gediend. Het is in de eerste instantie bedoeld als kantoorruimte voor procuratoren. Ook moest het onderdak bieden aan een eliteschool. In 1582 is het gebouw richting Canal Grande uitgebreid door Vincenzo Scamozzi. Tegenwoordig herbergt het de Biblioteca Marciane.

Zecca (de munt, 1537-1545)

De munterij van de rubriek grenst aan de Libreria en de Canal Grande. In 1535 kreeg Palladio de opdracht een gebouw te ontwerpen waar de zecchino (de stadsmunt ) werd geslagen. Ook dit gebouw was in het kader van de herinrichting van het Piazetta herbouwd. Het ontwerp van Sansovino bestond uit twee verdiepingen. De bovenste verdieping is tussen 1558 en 1566 toegevoegd. Het robuuste rustica, veel gebruikt voor verdedigingsgebouwen, verbeeld bestendigheid. De crises bestendigheid van de Venetiaanse munt is op deze wijze weergegeven.

Loggetta del Campanile 1537-1547

De loggetta is door Sansovino aan de voet van de campinele gebouwd. Deze ontmoetingsplaats voor Venetiaanse patriciërs is uitgevoerd in een royaal opgesmukte klassieke stijl. In de nissen naast de boogopeningen zijn vier haast levensgrote beelden ondergebracht van de beeldhouwer/ architect. Het zijn voorstellingen van Minerva (de godin van wijsheid en oorlog), Apollo (de god van de kunsten), Mercurius (de god van kooplieden en dieven en de verbeelding van de welsprekendheid) en Pax (een allegorie van de vrede). Het terras, de balustraden en de deuren in de bogen zijn pas in 1663 toegevoegd.