Weense Secession
(ook Sezession)
De Weense Secession wordt gerekend tot de Jugendstil. Secession is afgeleid van secessio, Latijns voor afscheiding. In april 1897 scheidden negentien kunstenaars en architecten zich namelijk af van de gevestigde Weense kunstenaarsvereniging, het Künstlerhaus. Initiafnemers tot de stichting van een nieuwe kunstenaarsvereniging in café Griensteidl zijn Josef Hoffmann, Gustave Klimt en Joseph M. Olbrich. Klimt wordt gekozen tot voorzitter. Hij profileert zich als woordvoerder en drijvende kracht. Josef Hoffmann is vice-voorzitter en Carl Moll secretaris. Zij zijn ook als kunstenaars drijvende krachten. In 1899 wordt de richtinggevende architect Otto Wagner eveneens lid.
Josef Olbrich, Sezessiongebouw,1897-1898, Wenen
De leden van de Weense Secession willen het conservatisme in de kunst, de kunstnijverheid en de architectuur bestrijden. Het behoudende culturele klimaat uit zich ondermeer in allerlei artistieke conventies, een dwingend academisme en op het verleden gerichte stijlen. Aangezien de vernieuwingsgezinde kunstenaars menen dat iedere tijd zijn eigen kunst moet hebben zijn ze fel gekant tegen het historicisme. Hun motto ’’De tijd zijn kunst, de kunst zijn vrijheid’’ geeft daaraan uiting. Het staat in gouden letters geschreven boven de ingang van hun verenigingsgebouw (het Secession-gebouw van Josef Olbrich).
De Weense Secession heeft een zeer stimulerende werking gehad op de autonome kunst, toegepaste kunsten en architectuur. De leden streven naar de verenigen van deze kunsttakken. Uiteindelijk willen ze heel het leven met kunst doordrenken. Een hogere daarachter liggende doelstelling is tot ethische verheffing te komen via schoonheidsbeleving. De opvatting dat de mens beter zou worden van kunst en een verfraaide omgeving is aan William Morris (Arts and Grafts) ontleend. Dergelijke doelstellingen en opvattingen zijn typerend voor de Jugendstil.
Gustave Klimt; Danae, 1907-08
Drie jaar na de oprichting vertegenwoordigt de Weense Secession Oostenrijk op de wereldtentoonstelling van 1900 te Parijs. Het handwerk van de vereniging is op dat moment erg populair. Geslepen handelaren spelen hierop in met massaproductie in Sezession-stijl. Dit ontstemt richting gevende leden als Wagner, Hoffmann, Klimt en Moser. In 1905 ontstaat een conflict binnen de kunstenaarsvereniging. Klimt, Hoffmann, Moser, Wagner en nog enkele andere prominente leden willen de toegepaste kunst stimuleren en banden aangaan met de industrie. De minder vernieuwingsgezinde kunstenaars willen zich juist meer op de autonome kunsten richten. De zogenaamde Klimt-groep verlaat de Weense Secession. De kunstenaarsgroepering blijft bestaan tot 1939, maar na deze afsplitsing realiseren zij niets meer van internationale betekenis. Hoffmann, Klimt en Moser zetten hun samenwerkingsverband verder in de al in 1903 gestarte kunstnijverheidsonderneming.
|